فروش تیمت کم شده و تصمیم می‌گیری به فروشنده‌ها برای هر فاکتوری که می‌بندند کمیسیون بدی. ماه بعد فروش بالا می‌ره و فکر می‌کنی مشکل حل شد.
سه ماه بعد پول توی حسابت نیست. فروشنده‌ها برای اینکه فاکتور بیشتری ببندند به هر مشتری‌ای فروختند، حتی به کسی که چک چهار ماهه داد یا هنوز حساب قبلیش رو تسویه نکرده بود. درسته که این طوری فروش رو درست کردی ولی جریان نقدیت رو خراب کردی.
تفکر سیستمی یعنی چی؟
تفکر سیستمی یعنی قبل از اینکه یک مشکل رو حل کنی، ببینی راه‌حلت روی بقیه‌ی بخش‌های کسب‌وکارت چه اثری می‌ذاره. کمیسیون روی فروش اثر گذاشت، ولی فروش به اینکه پولت رو کی از مشتری می‌گیری وصله، و اون هم به اینکه آخر ماه بتونی حقوق بدی.
چند وقت پیش یک کتابی می‌خوندم به اسم پنجمین فرمان که می‌گفت اولین قانون تفکر سیستمی اینه که مشکل‌های امروز از راه‌حل‌های دیروز به وجود میان. معمولا همه‌ی ما راه‌حل‌هایی رو یادمون هست که چند ماه بعد خودشون تبدیل به مشکل شدند.
چرا اثر راه‌حلت رو دیر می‌بینی؟
اگه کمیسیون همون هفته حسابت رو خالی می‌کرد، هیچ‌وقت انتخابش نمی‌کردی. ولی مشکل اینه فروش همون ماه بالا می‌ره و سه ماه بعد پولت ته می‌کشه، و تا اون موقع ده تا تصمیم دیگه هم می‌گیری.
یکی دیگه از قانون‌های اون کتاب این بود که علت و معلول توی زمان و مکان به هم نزدیک نیستند.
توی آناتومی کسب‌وکار توضیح دادم چرا درد یک بخش معمولا از بخش دیگه‌ای میاد. تفکر سیستمی یک قدم جلوتر می‌ره و می‌گه ممکنه اون درد از تصمیمی بیاد که خودت چند ماه پیش گرفتی.
قبل از هر راه‌حل چی بپرسی؟
قبل از اینکه یک راه‌حل رو اجرایی کنی، دو تا سوال از خودت بپرس. اول اینکه این تغییر به چه بخش‌های دیگه‌ای از کسب‌وکارت ارتباط داره، و دوم اینکه اثرش روی اون بخش‌ها رو چه زمانی متوجه می‌شی.
اگه همین دو سوال رو درباره‌ی کمیسیون می‌پرسیدی، می‌دیدی کمیسیون فروشنده از پولی پرداخت می‌شه که مشتری به حساب شرکت ریخته. اگه برای فروشی کمیسیون بدی که هنوز پولش به حساب نیومده، اون کمیسیون رو از جیب خودت دادی و هر ماه پولت کمتر می‌شه. پس باید کمیسیون رو برای فروشی بدی که پولش به حسابت اومده.
بعد از هر تغییری که توی کسب‌وکارت می‌دی، علاوه بر عددی که می‌خواستی بهترش کنی، چند ماه عددهای بخش‌هایی رو که ممکنه این تغییر روشون اثر بذاره هم نگاه کن. مثلا بعد از دادن کمیسیون، هم مقدار فروش رو ببین و هم اینکه مشتری‌ها چقدر پول بهت بدهکارند.
اگه الان مشکلی داری که با هر راه‌حلی چند ماه بعد برمی‌گرده، احتمالا ریشه‌اش توی بخش دیگه‌ای از کسب‌وکارته. توی یک جلسه‌ی تشخیص رایگان با هم پیدا می‌کنیم مشکل از کجاست.